Krajowe winiarstwo przestaje być traktowane wyłącznie jako niszowa ciekawostka, stając się pełnoprawnym elementem nowoczesnej kultury restauracyjnej. Z najnowszego badania ilościowego, przeprowadzonego przez agencję SmartScope na zlecenie Izby Win Polskich (IWP), wynika, że aż 56% dorosłych Polaków oczekuje obecności polskich win jakościowych w kartach menu lokali o wyższym standardzie. Wynik ten stawia rodzime etykiety na równi z produktami z tak ikonicznych regionów jak Francja, Włochy czy Hiszpania, sygnalizując głęboką zmianę w strukturze preferencji konsumenckich.
Przemysł fermentacyjny, winiarski oraz dynamicznie rozwijający się sektor enoturystyczny zyskały silny impuls do rozwoju. Konsumenci nie tylko poszukują polskich win, ale wykazują silne przywiązanie do regionalizmu – 55% respondentów uznaje za ważne lub bardzo ważne, aby restauracje oferowały trunki pochodzące z regionu, w którym aktualnie działają.
Jakość na talerzu i w kieliszku: Synergia lokalności
Rosnące oczekiwania gości to wyraźny sygnał dla restauratorów, że współczesny konsument poszukuje spójnego, autentycznego doświadczenia zmysłowego. Integracja regionalnego menu, opartego na składnikach od lokalnych dostawców, z winem, które opowiada historię konkretnego siedliska (terroir), staje się kluczowym wyróżnikiem rynkowym.
Jak podkreśla dr Agata Pawłowska, wiceprezeska Izby Win Polskich, krajowe wina gronowe wchodzą do głównego nurtu. Aby w pełni wykorzystać ten potencjał, branża gastronomiczna musi jednak wykazać się większą odwagą w rekomendowaniu polskich marek, zapewnić ich lepszą prezentację w kartach oraz zwiększyć fizyczną dostępność butelek w kanałach dystrybucji.
Oczekiwania konsumentów wobec kart win w restauracjach premium:
📈 Dostępność win z Francji, Włoch i Hiszpanii: 56%
📈 Dostępność polskich win jakościowych: 56%
📍 Wymóg regionalnego pochodzenia wina: 55%
(Źródło: Badanie SmartScope dla Izby Win Polskich)
Bariery rynkowe: Deficyt wiedzy i ograniczenia dystrybucyjne
Mimo wyraźnego optymizmu, raport obnaża istotne wąskie gardła, które hamują komercjalizację polskich win na szerszą skalę. Choć co piąty Polak (19%) spontanicznie kojarzy krajowe wino z produktem wysokiej jakości, a 41% precyzyjnie definiuje je jako trunek wytwarzany z winogron pochodzących z polskich winnic, wiedza o rynku pozostaje ograniczona. Aż 21% badanych nie ma z tą kategorią żadnych skojarzeń.
Analiza barier zakupowych wskazuje na dwa główne problemy:
- Brak orientacji w ofercie (24% wskazań): Konsumenci deklarują, że chcieliby kupić polskie wino, ale nie wiedzą, które marki reprezentują wysoki standard i w jaki sposób dobrać je do potraw.
- Niska dostępność w handlu i gastronomii: Co piąty badany (20%) nie spotyka polskich win w sklepach, w których robi codzienne zakupy, a 17% wskazuje na ich całkowity brak w odwiedzanych restauracjach.
Restauracja jako przewodnik i platforma edukacji winiarskiej
W ocenie Izby Win Polskich, to właśnie sektor HoReCa dysponuje narzędziami zdolnymi przełamać te bariery. Prawidłowo zaprojektowana karta win, zawierająca zwięzłe opisy szczepów (takich jak np. Solaris, Regent czy Rondo) oraz lokalizacji winnic, drastycznie obniża próg wejścia dla mniej doświadczonych konsumentów.
Kluczowym elementem strategii powinno być przeszkolenie personelu oraz serwowanie polskich win na kieliszki, co umożliwia gościom bezpieczną degustację bez konieczności zamawiania całej butelki. Dla dynamicznie powstających polskich winnic długofalowe partnerstwo z restauracjami to szansa na stabilizację przychodów i systemowe budowanie pozycji marki.
Metryka badania i misja instytucjonalna
Badanie ilościowe zostało zrealizowane przez SmartScope RNC Sp. z o.o. na reprezentatywnej próbie 824 dorosłych mieszkańców Polski (w strukturze próby: 60% kobiet, 40% mężczyzn).
Samo badanie idealnie wpisuje się w misję powołanej oficjalnie w 2025 roku Izby Win Polskich. Organizacja ta, zrzeszająca obecnie ponad 20 wiodących podmiotów z sektora winiarskiego, stawia sobie za cel łączenie potencjału krajowych producentów, uproszczenie restrykcyjnych regulacji prawnych oraz systemowe wspieranie enoturystyki. IWP aktywnie działa również na rzecz wdrożenia Programu Zrównoważonej Produkcji dla Winiarstwa oraz powołania dedykowanego Funduszu Promocji Winiarstwa.
