Ziemniaki od pokoleń stanowią jeden z fundamentów krajowej produkcji rolniczej oraz przetwórczej. Obecnie jednak, po rekordowych zbiorach z poprzedniego sezonu, sektor ten mierzy się z głęboką nadpodażą i trudną sytuacją ekonomiczną. W odpowiedzi na te wyzwania Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zainicjowały kampanię „Polski ziemniak – bohater każdego obiadu”, mającą na celu stymulowanie konsumpcji krajowego surowca.
Nadwyżka podażowa a limity chłonne rynku
W 2025 roku wolumen zbiorów ziemniaków w Polsce osiągnął poziom około 7 mln ton, co oznacza drastyczny wzrost o blisko 18% w skali roku. Dla porównania, całkowite roczne zapotrzebowanie rynku wewnętrznego szacowane jest na poziomie 5,5–6 mln ton. Nadwyżka rynkowa rzędu 1–1,5 mln ton utknęła w magazynach producentów, powodując silną presję spadkową na ceny skupu, które w wielu regionach przestały pokrywać koszty produkcji polowej.
Z analiz resortu rolnictwa wynika, że krajowy sektor przetwórczy posiada sztywne, ograniczone technologicznie moce przerobowe i nie jest w stanie w krótkim czasie zagospodarować tak potężnego naddatku surowca. Struktura rocznego przetwórstwa przemysłowego w Polsce prezentuje się następująco:
- Przemysł skrobiowy: przerób około 990 tys. ton surowca,
- Produkcja frytek i mrożonek: zagospodarowanie około 578 tys. ton,
- Produkcja chipsów: chłonność na poziomie około 371 tys. ton.
Krótki łańcuch dostaw jako przewaga jakościowa
W obliczu barier w przetwórstwie przemysłowym, kluczowym kierunkiem stabilizacji rynku staje się optymalizacja kanałów dystrybucji bezpośredniej i detalicznej. Krajowy ziemniak ze względu na pochodzenie z lokalnych zagłębi produkcyjnych charakteryzuje się krótkim łańcuchem dostaw. Brak konieczności długodystansowego transportu międzynarodowego pozwala na zachowanie optymalnych parametrów turgoru, świeżości oraz minimalizuje ubytki naturalne.
Do ogólnokrajowej kampanii promocyjnej sukcesywnie włączają się wiodące sieci handlowe. Zobowiązały się one do wdrożenia dedykowanych programów ekspozycyjnych oraz dokładniejszego znakowania kraju pochodzenia na półkach. Działania te mają na celu ułatwienie konsumentom świadomej identyfikacji polskiego surowca, zwiększenie rotacji towaru i ograniczenie strat żywnościowych w placówkach detalicznych.
Potencjał dla gastronomii i innowacji kulinarnych
Równolegle z działaniami rynkowymi, kampania kładzie nacisk na dywersyfikację zastosowań ziemniaka w sektorze HoReCa oraz przetwórstwie gastronomicznym. Stabilność bazy surowcowej i konkurencyjna cena otwierają przestrzeń dla tworzenia nowej generacji produktów wygodnych (convenience food).
Tradycyjne i zakorzenione w polskiej kulturze formy przetworzone – takie jak placki ziemniaczane, babki, kluski czy pierogi – stanowią doskonałą matrycę do modyfikacji technologicznych oraz wprowadzania innowacyjnych profili sensorycznych, dopasowanych do współczesnych wymagań konsumenckich.
Wspieranie rynku polskiego ziemniaka to w obecnym sezonie nie tylko kwestia patriotyzmu konsumenckiego, ale przede wszystkim strategiczne działanie na rzecz utrzymania stabilności finansowej krajowych gospodarstw rolnych i bezpieczeństwa żywnościowego państwa.
