Matcha przestała być niszowym produktem dla koneserów, stając się globalnym fenomenem obecnym w napojach, żywności funkcjonalnej, a nawet kosmetykach. Jak wynika z najnowszych analiz GlobalData, bezprecedensowy wzrost popytu zderzył się z barierami produkcyjnymi i zmianami klimatycznymi. Efekt? Rynek zalewają produkty podrabiane, co zmusza rządy do zaostrzenia regulacji i kontroli jakości.
Social media napędzają popyt, klimat hamuje podaż
Wzrost popularności matchy jest silnie skorelowany z trendami w mediach społecznościowych. Według badania GlobalData z IV kwartału 2025 roku, rekomendacje influencerów wpływają na decyzje zakupowe blisko połowy konsumentów w regionie Azji i Australazji. Jednak podaż nie nadąża za tym trendem.
Produkcja matchy klasy ceremonialnej jest procesem niezwykle pracochłonnym i ograniczonym czasowo – zbiory odbywają się tylko raz w roku. Obecnie moce produkcyjne (szczególnie w zakresie mielenia maszynowego i suszenia) są wykorzystane do granic możliwości. Dodatkowo, ekstremalne fale upałów i susze niszczą krzewy herbaciane, obniżając plony i jakość liści.
Zagrożenie dla zdrowia: Metale ciężkie w „okazyjnych” mieszankach
Niedobór autentycznego surowca spowodował pojawienie się na rynku tańszych, często niebezpiecznych substytutów. Jaya Dandey, analityczka GlobalData, ostrzega przed ryzykiem związanym z podrabianiem marek i błędnym etykietowaniem: „Testy wykazały, że w niektórych niskiej jakości mieszankach lub produktach 'okazyjnych’ poziomy metali ciężkich, takich jak ołów, arsen i kadm, znacznie przekraczają progi bezpieczeństwa”.
Japońska strategia ratunkowa
Aby ustabilizować rynek i chronić renomę japońskiego eksportu, tamtejszy rząd wdrożył szereg działań naprawczych:
- Zmiana upraw: Rolnicy otrzymują dotacje za przechodzenie z uprawy popularnej lokalnie herbaty sencha na tencha (bazę do produkcji matchy).
- Wsparcie dla młodych rolników: Programy pomocy finansowej, szkolenia oraz elastyczna polityka dziedziczenia mają rozwiązać problem braku rąk do pracy.
- Ochrona marek regionalnych: Ministerstwo Rolnictwa Japonii forsuje rejestrację znaków towarowych, takich jak „Uji Matcha”, aby skuteczniej walczyć z podróbkami na rynkach międzynarodowych.
Rola regulacji i certyfikacji
Eksperci podkreślają, że kluczem do przetrwania branży jest zaostrzenie kontroli importowych oraz regulacji w handlu e-commerce. Dandey podsumowuje, że priorytetem stają się obecnie rygorystyczne protokoły testowe, które zweryfikują autentyczność pochodzenia oraz czystość mikrobiologiczną i chemiczną surowca.
Dla europejskich przetwórców i dystrybutorów obecna sytuacja to sygnał do wzmożonej czujności przy wyborze dostawców. Certyfikacja i badania laboratoryjne na obecność metali ciężkich stają się niezbędnym elementem zapewnienia jakości w łańcuchu dostaw produktów na bazie matchy.
