Decyzja Prezydenta ponownie zwraca uwagę na długofalowe skutki polityki fiskalnej wobec sektorów napojów alkoholowych.
W dniu 18 grudnia 2025 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki zawetował nowelizację ustawy o podatku akcyzowym, która przewidywała znaczne podwyższenie stawek akcyzy na napoje alkoholowe w latach 2026–2027 (o 15% oraz 10% rok do roku). Weto dotyczyło zmian wykraczających poza obowiązującą „mapę drogową” akcyzy i zostało podjęte z argumentacją, że ustawa została przygotowana w pośpiechu, bez odpowiedniego czasu na dostosowanie się rynku, oraz nie zawiera mechanizmów gwarantujących, że dodatkowe środki trafią na cele prozdrowotne, jak deklarowano. Jak wskazano w artykule prof. dr hab. inż. Adama Kupczyka oraz dr. Karola Krajewskiego („Aktualne problemy i wyzwania w sektorach napojów alkoholowych”, Przemysł Fermentacyjny i Owocowo-Warzywny 5-6/2025) polityka akcyzowa pozostaje jednym z najsilniejszych czynników oddziałujących na funkcjonowanie sektorów napojów alkoholowych, a doświadczenia minionych dekad pokazują, że nadmierne podnoszenie stawek podatku akcyzowego nie tylko nie gwarantuje wzrostu wpływów budżetowych, lecz może prowadzić do spadku legalnej sprzedaży, rozwoju szarej strefy oraz osłabienia powiązanych sektorów gospodarki. Zjawiska te były już obserwowane w Polsce, m.in. na przełomie lat 90. i 2000., kiedy wysokie obciążenia fiskalne istotnie zaburzyły funkcjonowanie rynku wyrobów spirytusowych. W artykule podkreślono również, że obecna sytuacja sektorów napojów alkoholowych charakteryzuje sięmalejącym spożyciem, zmianą preferencji konsumenckich, presją kosztową oraz ograniczeniami regulacyjnymi, co oznacza, że skutki kolejnych, ponadplanowych podwyżek akcyzy mogą być silniejsze niż w okresach wcześniejszej stabilizacji rynku. W takim otoczeniu decyzje fiskalne wymagają szczególnej ostrożności oraz analizy nie tylko krótkoterminowych wpływów budżetowych, lecz także długofalowych konsekwencji gospodarczych. Weto Prezydenta RP wpisuje się w potrzebę pogłębionej analizy skutków fiskalnych i gospodarczych oraz wnioski płynące z artykułu, podkreślające konieczność odejścia od doraźnych rozwiązań na rzecz spójnej strategii wobec sektorów napojów alkoholowych.
Artykuł można przeczytać na portalu www.sigma-not.pl.
